Klastry

Podstawowe informacje o klastrach

data: 28.03.2009

Żadne przedsiębiorstwo nie działa w pojedynkę. Umowy o współpracy stały się kluczowym czynnikiem osiągnięcia  sukcesu na szybko  zmieniających się rynkach. Skoro niewiele firm potrafi obecnie stworzyć i dostarczyć produkty i usługi, działając w pojedynkę, to jeszcze mniej radzi sobie z najnowszymi technologiami
W stopniu większym niż kiedykolwiek przedtem wiele umiejętności i zasobów niezbędnych do sukcesu przedsiębiorstwa znajduje się poza jego granicami i poza bezpośrednią kontrolą zarządu.
Aby w pełni wykorzystać nadarzające się sposobności, dzisiejsze przedsiębiorstwa muszą być zdolne do utworzenia, kształtowania i utrzymania szerokiej gamy aliansów strategicznych

 

 

Klastry – podstawowe informacje

 

 

·        DEFINICJA

 Klastry są to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji w poszczególnych dziedzinach, konkurujących między sobą, ale także współpracujących.

Porter M. E. Porter o konkurencji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2001

·        CZYM JEST KLASTER ?

 
  • jest hubem informacyjnym – nie jest pośrednikiem handlowym
  • jest moderatorem – facylitatorem działań
  • jest reprezentantem – buduje i zarządza marką
  • jest kreatorem – inicjuje działania
 
  • klaster mówi głosem wszystkich aktorów klastra!
  • klaster jest demokratyczny i transparentny!
  • wszyscy mają te same obowiązki i prawa!
 

·        FORMA PRAWNA KLASTRA

Najpopularniejszą formą budowy klastra  jest podpisanie umowy partnerskiej z koordynatorem klastra. Koordynatorem, ze względu na uwarunkowania prawne są najczęściej stowarzyszenia lub  fundacje, ale mogą to być także powołane w tym celu spółki

·        KORZYŚCI Z PRZYNALEŻNOŚCI DO KLASTRA  ( dla przedsiębiorców, świata nauki i samorządów )

 

o       Zysk – aktywne uczestnictwo w klastrze przekłada się na zwiększenie innowacyjności, a co za tym idzie konkurencyjności firmy.

o       Wiarygodność - dostęp do zapytań ofertowych z kraju i zagranicy.

o       Możliwość wpływania i kształtowania rynku pracy – lepszy dostęp do zasobów ludzkich (centra kompetencyjne, ścieżki kariery)

o       Dostęp do wiedzy. Wymiana informacji pomiędzy aktorami ułatwia inicjację i relizację projektów biznesowych.

o       Lepsza interakcja środowiska biznesowego i naukowego.

o       Klastry są naturalnymi centrami transferu technologii.

o       Ułatwiona realizacja projektów typu spin off czy spin out

o       Lepsze wykorzystanie potencjału badawczego – wspólne przedsięwzięcia badawcze, współdzielenie zasobów laboratoryjnych.

o       Dostosowanie nauczania do potrzeb rynku pracy (centra kompetencyjne).

o       Lepsze relacje, zwłaszcza MŚP, z ośrodkami naukowymi. Klaster jest wiarygodnym partnerem.

o       Lepsze wykorzystanie potencjału badawczego – wspólne przedsięwzięcia badawcze, współdzielenie zasobów laboratoryjnych.

o       Dostosowanie nauczania do potrzeb rynku pracy (centra kompetencyjne).

o       Korzyści wizerunkowe – skutecznie działający klaster stanowi znakomitą reklamę regionu, w którym się znajduje.

·        DLACZEGO KLASTRY?

 

o       W Polsce powstało kilkanaście klastrów i powołano ponad sto inicjatyw klastrowych

o       Klastry działają na styku polityk: innowacyjnej, regionalnej i przemysłowej zostały uznane za element budowy gospodarki opartej na wiedzy, gdyż oferują nowy - oddolny - sposób myślenia o organizacji procesów gospodarczych

o       Wszystkie województwa w ramach RIS- u zakładają rozwój sieci współpracy i klastrów - Siłą napędową regionalnych systemów innowacji są parki nauki i klastry

o       Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007 – 2013. Działanie 8.2 transfer wiedzy przewiduje poddziałanie 8.2.1 wsparcie dla współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw oraz poddziałanie 8.2.2 regionalne strategie innowacji.

o       Działanie 5.1. POIG Wspieranie powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym na rozwój klastrów - 104,3 mln euro .Działanie 5.3. - Wspieranie ośrodków innowacyjności - ok. 190 mln euro

o       16 Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2007 – 2013 (dla woj. śląskiego 74,08 mln euro) 

·        PRZYKŁADY KLASTRÓW NA ŚWIECIE

Dolina Krzemowato najsłynniejszy klaster na świecie. Na przestrzeni 300 mil kwadratowych między Palo Alto i San Jose w Kalifornii ulokowanych jest obecnie ponad 6 tys. firm wysokotechnologicznych, w których pracuje ponad 1 mln osób. Większość z tych przedsiębiorstw zajmuje się rozwojem mikroelektroniki i komputerów.
Dolina Krzemowa to wspólnota technologiczna, cechująca się bardzo wysoką mobilnością personelu (średni czas pracy pracowników w firmie to 2-3 lata, przy czym zdarza się, że wracają oni do tego samego przedsiębiorstwa powtórnie). Mobilność oraz wspólne korzenie wielu przedsiębiorców stały się źródłem społecznych i profesjonalnych sieci umożliwiających sprawny przepływ informacji i wiedzy i ich szybką dyfuzję. Sieci te tworzą w regionie rodzaj superorganizacji, w ramach której jednostki organizują zdecentralizowany proces eksperymentów i przedsiębiorczości. Ludzie przemieszczają się między firmami i projektami bez alienacji, jakiej można by oczekiwać przy takim stopniu mobilności, gdyż ich społeczne i profesjonalne relacje pozostają niezmienione. Źródłem postępu technologicznego w Dolinie Krzemowej jest region i sieci a nie pojedyncze firmy.

Plastikowa Dolinajest usytuowana w basenie Oyonnax, we wschodniej Francji, tuż przy granicy ze Szwajcarią, mniej więcej na szerokości geograficznej Genewy. Zajmuje powierzchnię około 490 kilometrów kw. Obszar klastra zamieszkuje łącznie 56 tysięcy osób, spośród których 28 tysięcy jest czynnych zawodowo. 60 proc. z nich jest zatrudnionych w przemyśle, 38 proc. w usługach, a 2 proc. w rolnictwie.

Plastikowa Dolina jest obecnie największym ośrodkiem przetwórstwa tworzyw sztucznych we Francji. Jej udział w wartości produkcji krajowej stanowi około 12 proc. W Plastikowej Dolinie działa łącznie około 1500 firm, których oferta produktowo-usługowa jest wzajemnie komplementarna. Firmy te zatrudniają ponad 26 tysięcy osób. Przychód klastra w roku 2001 oszacowano na poziomie 2,1 miliarda euro. Klaster Plastikowa Dolina jest reprezentowany przez organizację o nazwie Plastics Vallée Développement, mającą siedzibę w Oyonnax. Główne źródła sukcesów rynkowych klastra to jego innowacyjny charakter oraz wysoko wyspecjalizowana kadra pracownicza. Koncentracja wiedzy i umiejętności sprawia, że każdy, kto szuka partnera do kooperacji w zakresie przetwórstwa tworzyw sztucznych, znajdzie go tu z pewnością.

 Aby zapewnić stały dopływ wykwalifikowanej kadry, od techników po inżynierów przetwórstwa tworzyw sztucznych, oraz podwyższać poziom wiedzy obecnych pracowników, w strukturę klastra wkomponowano placówki specjalistycznego szkolnictwa (szkoły średnie i wyższe, inne jednostki szkoleniowe i naukowo-badawcze). Na terenie klastra, w Moirans en Montagne, powstało niedawno Narodowe Laboratorium Testowania Zabawek. Wiele instytucji lokalnych współpracuje z klastrem na rzecz rozwoju terytorialnego

·        ZAGROŻENIA W BUDOWIE KLASTRÓW 

o       Ograniczenie konkurencji (zmowy kartelowe)

o       Nadmierna koncentracja

o       Problemy z koordynacją działań

o       Zaburzenia w przepływie informacji i problemy z podejmowaniem decyzji

o       Intensywna konkurencja pomiędzy uczestnikami klastra

o       Brak specjalizacji rynkowej – zbyt zróżnicowane rynki, brak komplementarności

o       Wykorzystywanie informacji niejawnych przez uczestników klastra

o       Brak świadomości zróżnicowania korzyści dla uczestników – równy dostęp nie oznacza równego wsparcia

o       Brak wzajemnego zaufania uczestników klastra

o       Brak kultury kooperacyjnej,

o       Nieefektywny system innowacji:

- Brak orientacji systemu edukacyjnego na nowe potrzeby rynku pracy,

- Ograniczona współpraca nauka - przemysł,

- Słabość infrastruktury pośredniczącej,

o       Brak dostępu do kapitału,

o       SSE – problem optymalnej lokalizacji,

 

<< wstecz